رونمایی از عامل هوش مصنوعی Muse شرکت Meta و چالش اعتماد

شرکت Meta با معرفی عامل هوش مصنوعی Muse گام بزرگی فراتر از چت‌بات‌های سنتی برداشت تا امور روزمره و پرداخت‌های کاربران را خودکار کند؛ هرچند تاریخچه تاریک حریم خصوصی این شرکت چالش جدی اعتماد کاربران را به همراه دارد.

کمتر از دو هفته پس از آنکه Meta با پرداخت غرامت سنگین ۱۸ میلیارد دلاری برای حل‌وفصل یک پرونده قضایی چندایالتی پیرامون آسیب‌های شبکه‌های اجتماعی به مصرف‌کنندگان موافقت کرد، این شرکت بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری و ریسک خود را در حوزه هوش مصنوعی معطوف به عموم کاربران تا به امروز رقم زد؛ حوزه‌ای که نیازمند اعتمادی به‌مراتب عمیق‌تر از فضای شبکه‌های اجتماعی است. روز سه‌شنبه، این شرکت Muse را معرفی کرد؛ یک عامل هوش مصنوعی (AI Agent) شخصی جدید که به کاربران ساکن ایالات متحده در انجام پروژه‌ها و امور روزمره یاری می‌رساند.

برای بهره‌گیری از عامل هوش مصنوعی Muse، مصرف‌کنندگان ناچار خواهند بود بیش از هر زمان دیگری اطلاعات شخصی خود را در اختیار Meta قرار دهند. سازوکار این عامل هوش مصنوعی بر پایه اتصال به اپلیکیشن‌ها و سرویس‌هایی استوار است که بخشی از جریان امور روزمره کاربر به شمار می‌روند؛ ابزارهایی نظیر ایمیل، تقویم، پلتفرم‌های پرداخت و دیگر برنامه‌هایی که فرد به‌طور منظم از آن‌ها استفاده می‌کند، از جمله اپلیکیشن‌های سلامت و تناسب اندام، تجهیزات خانه هوشمند، رزرو رستوران، خرید آنلاین، موسیقی، رویدادها و موارد دیگر.

ایده کلی این پروژه، سرمایه‌گذاری و قماری بزرگ بر روی دوران پس از عصر ChatGPT است؛ دورانی که در آن چت‌بات‌های هوش مصنوعی صرفا به پرسش‌ها پاسخ می‌دادند، در نقش ابزاری برای تبادل نظر عمل می‌کردند یا نهایتا به همدمی دیجیتال بدل می‌شدند. در مقابل، تمرکز اصلی Muse بر نوعی از هوش مصنوعی است که عملا بتواند امور را به نیابت از شما به سرانجام برساند.

عامل هوش مصنوعی Muse شرکت Meta طراحی شده تا وظایف روزمره مانند خرید و برنامه‌ریزی را به صورت خودکار انجام دهد.

به گفته این شرکت، این عامل هوشمند قادر است اقداماتی نظیر ارسال ایمیل، رزرو سفر، پیگیری و کاهش هزینه‌های صورت‌حساب‌ها، تکمیل فرم‌ها، برنامه‌ریزی، تبدیل ویدیوهای کوتاه (Reels) آشپزی به لیست اقلام خرید، ارسال دعوت‌نامه‌های مهمانی و انجام خریدهای آنلاین را بر عهده بگیرد و برای تسویه‌حساب نهایی نیز از سرویس Link متعلق به Stripe بهره ببرد. قابلیت اخیر با ارائه تضمین‌ها و پروتکل‌های محافظت از خرید همراه است که می‌تواند دغدغه و نگرانی مصرف‌کنندگان را از بابت سپردن مراحل پرداخت به یک هوش مصنوعی تا حد زیادی مرتفع سازد. (همچنین ادغام و هماهنگی با Shop Pay پلتفرم Shopify و نرم‌افزار 1Password نیز به‌زودی عرضه خواهد شد.)

کاربران Muse می‌توانند تعیین کنند که تمایل دارند کدام اپلیکیشن‌ها و سرویس‌ها را متصل نمایند و این کار را مرحله به مرحله و موردی انجام دهند تا ماهیت اختیاری و گزینشی (Opt-in) استفاده از Muse شفاف‌تر شود. این عامل هوشمند بر پایه مدل هوش مصنوعی شرکت Meta با نام Muse Spark توسعه یافته و به رابط‌های اتصال داخلی متعددی برای سرویس‌های گوناگون مجهز است و برنامه‌ریزی‌هایی نیز برای افزایش تعداد این سرویس‌ها در طول زمان در دستور کار قرار دارد. چنانچه سرویس مدنظر کاربر به‌صورت پیش‌فرض در دسترس نباشد اما یک API عمومی ارائه دهد، Muse می‌تواند با تکیه بر اطلاعات کاربری و هویتی که کاربر در اختیارش می‌گذارد، این اتصال را برقرار کند. در مواردی هم که هیچ API در دسترس نباشد، Muse می‌تواند از طریق مرورگر وب به سرویس مربوطه دسترسی یابد.

پلتفرم Muse با دسترسی به APIها و حساب‌های کاربری، کنترل امور مختلف را به دست می‌گیرد.

سرویس Muse در فاز نخست از طریق وب در نشانی muse.ai، اپلیکیشن‌های iOS و Android و همچنین در قالب گفتگو در محیط WhatsApp در دسترس خواهد بود. طبق اعلام این شرکت، این عامل به‌زودی به عینک‌های هوش مصنوعی Meta نیز راه خواهد یافت. استفاده از Muse رایگان خواهد بود، اما با افزایش حجم استفاده، طرح‌های اشتراکی فعال می‌شوند؛ از همین رو، ثبت اطلاعات کارت بانکی برای شروع استفاده از سرویس Muse الزامی است.

در زمان عرضه، دو طرح اشتراکی پولی در دسترس خواهد بود: طرح Power با قیمت ۲۰ دلار در ماه و طرح Maximum با قیمت ۱۰۰ دلار در ماه. هر دوی این اشتراک‌ها امکان استفادهٔ بیشتر از Muse را برای واگذاری امور روزمره فراهم می‌کنند، هرچند Meta بر این باور است که اکثر کاربران همچنان از نسخهٔ رایگان استفاده خواهند کرد. (این شرکت اعلام کرده است که این برنامه شامل یک ابزار سنجش مصرف است که به کاربران نشان می‌دهد چه درصدی از سقف استفادهٔ آن‌ها باقی مانده و پیش از آنکه ادامهٔ استفاده مستلزم پرداخت هزینه شود، به کاربران هشدار خواهد داد.)

همانند سایر عامل‌های هوش مصنوعی (AI agents)، ابزار Muse حتی پس از خروج کاربر از برنامه نیز به فعالیت خود ادامه خواهد داد. Meta همچنین اشاره کرده است که این عامل با گذشت زمان و از طریق یادگیری دغدغه‌ها و اولویت‌های کاربر بر اساس مکالمات او، تکامل یافته و بهبود می‌یابد تا بتواند بدون نیاز به درخواست مستقیم، پیشنهادهایی را ارائه دهد.

سرویس Muse از طریق وب، موبایل و واتساپ در دسترس کاربران قرار می‌گیرد.

اعتبار تصویر: Meta

این مفهوم تنها مختص به Meta نیست. عصر عامل‌های هوش مصنوعی (Agentic era) اکنون در حال تثبیت جایگاه خود است؛ چراکه هم غول‌های فناوری و هم استارتاپ‌های نوپا در حال ارزیابی و آزمودن این موضوع هستند که چگونه عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانند بیشترین کارایی و جذابیت را برای مصرف‌کنندگان داشته باشند و به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمرهٔ مردم تبدیل شوند.

برخی از شرکت‌ها به سراغ مرورگرهای وب مبتنی بر هوش مصنوعی یا سرویس‌هایی مانند Gemini Spark یا Claude Cowork رفته‌اند که می‌توانند کارهای مختلف را به نیابت از مصرف‌کننده آغاز کنند و به پیش ببرند. برخی دیگر نیز در حال ادغام هوش مصنوعی در برنامه‌های پیام‌رسانی هستند که کاربران بیشترین استفاده را از آن‌ها دارند؛ از جمله پلتفرم iMessage شرکت Apple، سرویس پیامک (SMS) و WhatsApp.

رقابت غول‌های فناوری برای گنجاندن هوش مصنوعی در پیام‌رسان‌های روزمره شدت گرفته است.

اعتبار تصویر: Meta

با وجود تمام مزایا و سودمندی‌ها، ظهور این عامل‌های قدرتمند، مصرف‌کنندگان را ناچار به مواجهه با پرسش‌های دشوار و بنیادین کرده است؛ از جمله اینکه برای دستیابی به این خدمات، حاضرند چه مقدار از حریم خصوصی خود را فدا کنند. بسیاری از نخستین آزمایش‌کنندگان دستیار هوش مصنوعی Instinct از اینکه مشاهده کردند این برنامه مجوزی گسترده، «دائمی و غیرقابل بازگشت» برای «دسترسی، استفاده، میزبانی، ذخیره‌سازی موقت (cache)، ذخیره‌سازی، بازتولید، ارسال، نمایش، انتشار، توزیع و اصلاح» تمام داده‌ها و محتوای کاربر (حتی برای آموزش دادن به مدل‌های هوش مصنوعی خود) مطالبه می‌کند، شگفت‌زده و نگران شدند.

میزان دسترسی هوش مصنوعی به داده‌های شخصی، به دغدغه اساسی کاربران تبدیل شده است.

اعتبار تصویر: Meta

از نظر ساختار فنی، Meta مدعی است که Muse درون یک «رایانه اختصاصی و ایمن مجهز به مرورگر اختصاصی» به نام Muse Secure VM اجرا می‌شود؛ بستری که لایه‌های حفاظتی گوناگونی را در زمینه‌های حریم خصوصی، ایمنی و امنیت برای داده‌های کاربران فراهم می‌کند. به گفته این شرکت، یک عامل مجزا به نام Sentinel نیز روی همان ماشین مجازی اجرا می‌شود، اما در سطح سیستم کاملا مستقل و جدا از Muse نگه داشته شده است.

شرکت Meta مدعی است Muse درون یک ماشین مجازی اختصاصی و ایمن اجرا می‌شود.

اعتبار تصویر: Meta

این ساختار بدان معناست که Muse به گذرواژه‌ها یا روش‌های پرداخت کاربران دسترسی نخواهد داشت. Meta همچنین ادعا می‌کند که Muse گفت‌وگوها یا داده‌های افراد را با سیستم‌های تبلیغاتی Meta به اشتراک نمی‌گذارد.

(این ادعاها در یک پست فنی که امروز منتشر شد با جزئیات بیشتری تشریح شده‌اند، با این حال راستی‌آزمایی آن‌ها نیازمند بررسی‌های دقیق‌تر و موشکافانه کارشناسان امنیتی خواهد بود.)

آیا پیشینه Meta مانع از استقبال کاربران از عامل هوش مصنوعی Muse خواهد شد؟

با وجود مستندات منتشرشده از سوی Meta درباره تدابیر امنیتی، هنوز مشخص نیست که آیا این غول فناوری اعتماد کافی مصرف‌کنندگان را برای موفقیت عامل هوش مصنوعی خود در اختیار دارد یا خیر.

در وضعیت کنونی، Meta سابقه‌ای طولانی در دادن وعده‌هایی دارد که در عمل خلاف آن‌ها را انجام داده است. به عنوان نمونه، در سال ۲۰۱۱ این غول فناوری بر سر اتهاماتی مبنی بر فریب مصرف‌کنندگان از طریق عمومی‌سازی اطلاعات خصوصی کاربران بدون موافقت آن‌ها، با کمیسیون فدرال تجارت آمریکا (FTC) به مصالحه رسید. در سال ۲۰۱۹ نیز FTC شرکت Facebook را در قالب توافقی ۵ میلیارد دلاری که در آن زمان رکوردی تاریخی محسوب می‌شد، به دلیل هشت فقره نقض مکرر حریم خصوصی جریمه کرد. سپس در سال ۲۰۲۳، FTC بار دیگر Meta را به نقض دستور حفظ حریم خصوصی متهم کرد؛ دستوری که پس از توافق سال ۲۰۱۹ صادر شده بود.

از منظر فنی نیز Meta پیشینه‌ای از خطاهای فاحش دارد؛ از جمله کشف ذخیره‌سازی گذرواژه‌های جمعی از کاربران در قالب متنی و خوانا در سال ۲۰۱۹ که افراد را در معرض هک‌های احتمالی قرار می‌داد. علاوه بر این، رسوایی عظیم اطلاعاتی Cambridge Analytica که در آن داده‌های میلیون‌ها کاربر Facebook بدون رضایت آن‌ها توسط یک شرکت شخص ثالث جمع‌آوری شد، همچنان در ذهن بسیاری از افراد باقی مانده است.

مارک زاکربرگ، مدیرعامل Meta، در حاشیه دادگاه رسیدگی به دعاوی حقوقی شبکه‌های اجتماعی.

مارک زاکربرگ، مدیرعامل Meta Platforms Inc.، در حال خروج از دادگاه عالی لس‌آنجلس در کالیفرنیا، ایالات متحده، در روز چهارشنبه ۱۸ فوریه ۲۰۲۶. زاکربرگ طی محاکمه‌ای تاریخی پیرامون موضوع اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی، شهادت داد که اعمال محدودیت‌های سنی در Instagram «بسیار دشوار» است و نقش و سهم کاربران نوجوان در کسب‌وکار این شرکت را ناچیز جلوه داد. عکاس: Kyle Grillot/Bloomberg via Getty Images / اعتبار تصویر: Kyle Grillot/Bloomberg / Getty Images

علاوه بر این، مدیران Meta بارها برای ادای توضیحات درباره نحوه محافظت — یا ناتوانی در محافظت — از افراد کم‌سن‌وسال در برابر آسیب‌ها به کنگره فراخوانده شده‌اند. با بی‌نتیجه ماندن اقدامات کنگره، این غول فناوری در نهایت هدف چندین پرونده قضایی مرتبط قرار گرفت؛ از جمله توافقی که Meta به‌تازگی در ماه اوت با ۲۹ ایالت به امضا رساند، شکایت ایالت نیومکزیکو در خصوص خطرات و آسیب‌های وارده به کودکان که در آن Meta به پرداخت ۹۴۲ میلیون دلار محکوم شد، و همچنین هزاران پرونده خسارت فردی و دعاوی حقوقی مربوط به حوزه‌های آموزشی مدارس که همچنان علیه چندین غول شبکه‌های اجتماعی در جریان است.

به منظور کاهش نگرانی‌های مصرف‌کنندگان، Meta تنها به بحث‌های مفصل پیرامون تعهدات امنیتی خود و ارائه مستندات فنی و توضیحات اکتفا نکرده است. این شرکت Muse را به گونه‌ای طراحی کرده که حس ارتباط و پیوند عمیق‌تری میان مصرف‌کننده و خود این عامل برقرار شود. کاربران می‌توانند Muse را با انتخاب یک نام اختصاصی، تعیین آواتار دلخواه، شخصی‌سازی ظاهر و تنظیم نحوه تعامل و گفتگو با آن، مطابق سلیقه خود پیکربندی کنند.

با این حال، تنها با گذشت زمان مشخص خواهد شد که آیا چنین ارتباط شخصی‌سازی‌شده و کارایی و امکاناتی که عامل هوش مصنوعی Muse به ارمغان می‌آورد، برای جلب دوباره اعتماد کاربران و سپردن اطلاعات شخصی‌شان به Meta کافی خواهد بود یا خیر.