تبدیل رایانه‌های قدیمی به رایانه‌های هوش مصنوعی با سرویس جیو

شرکت رلیانس جیو با معرفی سرویس JioPC، راهکاری انقلابی برای تبدیل رایانه‌های قدیمی به سیستم‌های مجهز به هوش مصنوعی ارائه داده است که نیاز به ارتقای سخت‌افزاری را از بین می‌برد.

شرکت «رلیانس جیو» (Reliance Jio) متعلق به موکش آمبانی، سرویس رایانه ابری خود را در اختیار تمامی کاربران اینترنت در هند قرار می‌دهد. هدف از این اقدام، تبدیل رایانه‌های قدیمی به دستگاه‌هایی آماده برای اجرای برنامه‌های هوش مصنوعی است، بدون اینکه کاربر نیازی به ارتقای سخت‌افزار داشته باشد.

روز چهارشنبه، رلیانس جیو سرویس JioPC را که قرار است در جولای ۲۰۲۵ به‌طور کامل عرضه شود، فراتر از مشترکین پهن‌باند خود گسترش داد. اکنون این سرویس به‌صورت یک اشتراک مستقل برای تمامی کاربرانی که اتصال اینترنت دارند (صرف‌نظر از نوع اپراتور یا ارائه‌دهنده خدمات پهن‌باند) در دسترس است. این سرویس، یک رایانه مجازی را از طریق ابر (Cloud) بر روی رایانه‌های موجود ارائه می‌دهد و طرح‌های مختلف آن شامل حداکثر ۸ هسته پردازنده مجازی (vCPU)، ۱۶ گیگابایت رم (RAM) و ۱ ترابایت حافظه ذخیره‌سازی است.

جیو اعلام کرده است که این سرویس می‌تواند حتی رایانه‌های ۸ سال قدیمی را نیز به توان پردازشی لازم برای اجرای اپلیکیشن‌های مدرن هوش مصنوعی مجهز کند، بدون اینکه کاربران نیازی به تعویض سخت‌افزارهای در دسترس خود یا نصب تجهیزات جدید داشته باشند. قیمت طرح‌ها از ۱۰۰۰ روپیه (حدود ۱۱ دلار) برای دو ماه شروع می‌شود؛ همچنین اشتراک ۱۲ ماهه با مشخصات ۸ گیگابایت رم و ۵۰۰ گیگابایت حافظه، ۴۰۰۰ روپیه (حدود ۴۲ دلار) و نسخه قدرتمندتر با ۱۶ گیگابایت رم و ۱ ترابایت حافظه، ۵۰۰۰ روپیه (حدود ۵۳ دلار) قیمت دارد.

طبق برآوردهای مؤسسه IDC، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۵ میلیون رایانه شخصی (PC) در هند مورد استفاده قرار داشت که شامل حدود ۳۴ میلیون دستگاه مصرفی و ۳۱ میلیون دستگاه تجاری بود. پیش‌بینی می‌شود تعداد این دستگاه‌ها تا پایان سال ۲۰۲۶ به ۶۹ میلیون واحد برسد.

آینده بازار و جایگزینی رایانه‌های هوش مصنوعی

اقدام آمبانی در زمانی صورت می‌گیرد که دوره جایگزینی سخت‌افزارها طولانی‌تر شده است. «بهارات شنوی»، تحلیلگر ارشد بازار در IDC، در گفتگو با TechCrunch اظهار داشت که مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارهای کوچک در هند معمولا هر ۵ تا ۶ سال یک‌بار رایانه‌های خود را تعویض می‌کنند، در حالی که این دوره در سال ۲۰۲۲ بین ۴ تا ۵ سال بود. شرکت‌ها نیز استفاده از دستگاه‌های خود را طولانی‌تر کرده‌اند و چرخه جایگزینی آن‌ها از ۳ سال به حدود ۴ سال رسیده است.

جیو بر این باور است که رایانش ابری (Cloud Computing) می‌تواند این چرخه عمر دستگاه‌ها را بیش از پیش طولانی کند. با انتقال بخش بزرگی از پردازش و ذخیره‌سازی از روی دستگاه به دیتاسنترهای خود، ارزشمندترین شرکت هند می‌تواند بدون نیاز به تعویض سخت‌افزارهای موجود در دسترس کاربران، ظرفیت‌های محاسباتی جدید را به آن‌ها ارائه دهد.

«پربو رام»، نایب‌رئیس گروه تحقیقات صنعتی در شرکت تحلیل بازار CyberMedia Research مستقر در گورگام، معتقد است که JioPC می‌تواند بازاری را ایجاد کند که در آن مصرف‌کنندگان به‌جای هزینه‌های مکرر برای ارتقای سخت‌افزار، بودجه خود را صرف «توان محاسباتی» کنند.

رام در گفتگو با TechCrunch افزود: «جیو با باز کردن دسترسی به JioPC برای کاربرانی که از خدمات این شرکت استفاده نمی‌کنند، در حال گسترش ارزش پیشنهادی خود است و همزمان چرخه سنتی ارتقای سخت‌افزار را نیز به چالش می‌کشد.»

با این حال، او انتظار ندارد که این مدل جایگزین رایانه‌های شخصی (PC) متداول شود. او خاطرنشان کرد که JioPC می‌تواند یک سطح موازی و حساس به قیمت برای خانوارها، دانشجویان و سایر گروه‌هایی ایجاد کند که از ابتدا هرگز خرید یک رایانه شخصی جدید و مجهز به هوش مصنوعی در توان مالی آن‌ها نبوده است.

شنوی (Shenoy) اظهار داشت که هندی‌ها به‌طور سنتی ترجیح می‌دهند مالک سخت‌افزار باشند تا اینکه هزینه‌ای را برای استفاده از رایانه به‌صورت سرویس بپردازند. جیو باید مصرف‌کنندگان را متقاعد کند که پرداخت یک حق اشتراک دوره‌ای، ارزش از دست دادن برخی مزایای رایانه‌های شخصی معمولی، از جمله امکان کار کردن بدون نیاز به اینترنت را دارد.

این وابستگی می‌تواند به‌ویژه در شهرها و شهرهای کوچک‌تر که بیشترین پتانسیل رشد برای محاسبات مقرون‌به‌صرفه دارند، مشهود باشد. برخلاف یک رایانه معمولی، JioPC به اتصال اینترنت پایدار نیاز دارد و هرگونه اختلال در شبکه می‌تواند تجربه کاربری را تحت تأثیر قرار دهد.

علاوه بر این، در بخش محصولات ارزان‌قیمت، رقیبی از سوی رایانه‌های بازسازی‌شده (Refurbished PCs) وجود دارد؛ شنوی معتقد است که این رایانه‌ها به مصرف‌کنندگان اجازه می‌دهند بدون وابستگی به اتصال شبکه، صاحب سخت‌افزاری ارزان باشند.

پیشنهاد جیو برای ارائه یک رایانه «آماده برای هوش مصنوعی» از طریق JioPC، تعریف سنتی از رایانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی را نیز به چالش می‌کشد. این شرکت اطلاعات زیادی درباره سخت‌افزار زیرساختی که این سرویس ابری را پشتیبانی می‌کند، منتشر نکرده است. با این حال، مشخصات فنی ارائه شده توسط این شرکت، اشاره‌ای به شتاب‌دهنده‌های اختصاصی هوش مصنوعی (Dedicated AI Accelerators) برای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی مولد (Generative AI) در داخل دستگاه نکرده است؛ ویژگی‌ای که از قابلیت‌های کلیدی نسل جدید رایانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

علاوه بر این، رام معتقد است آزمون واقعی برای جیو این است که آیا مردم محاسبات ابری را به عنوان یک «خدمات عمومی روزمره» می‌بینند یا صرفا یک «راهکار موقت و فرصت‌طلبانه»، و آیا حاضرند به جای خرید سخت‌افزار جدید، هزینه قدرت پردازشی را بپردازند یا خیر.